STRAF! BLOG

STRAF! DOX/DE VERLICHTING
door: Barend van Daal – speler bij DOX

 

Straf werkt voor iedereen anders. Ik was een jaar of 14 toen ik voor het eerst werd gepakt voor iets wat volgens de regeltjes niet door de beugel kon. Twee weken later stond ik met zo’n knijper propjes van de straat te plukken. Bij een gesprek met een medewerker van HALT werd er aan mij gevraagd of ik nu geleerd had van mijn fout en niet nog een keer de fout in zou gaan. Ik zei dat ik natuurlijk spijt had van mijn acties en dat ik me nu wel aan de regels zou houden, onzin dus.

Het effect van straf werkt voor iedereen anders. In principe is het idee van straf dat een persoon gestraft moet worden voor zijn daden en daar lering uit trekt zodat hij niet nog een misstap begaat. Zo werkt dit natuurlijk ook in de gevangenis. Iemand heeft een misdaad begaan, wordt tijdelijk of levenslang verwijderd uit de maatschappij zodat hij of zij geen gevaar meer vormt voor de samenleving. Daarna wordt de gedetineerde voorbereid op zijn terugkeer in de maatschappij. Het gevangeniswezen bestaat dus voornamelijk uit: straffen en resocialisatie.

Zou je nu een jongen van 18 die is opgegroeid in een klote omgeving en een misdaad heeft begaan in een gevangenis moeten plaatsen. De gevangenis is nou niet echt een betere omgeving voor iemand die waarschijnlijk nog iets meer over zichzelf en over het leven moet leren. Daar leert zo’n jongen daar wel hoe die ook best een slot kan kraken zonder gepakt te worden… Terwijl ik dan denk die zou gewoon meer aandacht en liefde moeten krijgen… Toch geldt voor iedereen hetzelfde systeem, ben je een misdadiger dan is de volgende bestemming: de bak.

Haken en ogen, een mini-maatschappij gevormd door grote kerels met tatoeages, kamertjes van acht vierkante meter en de afwezigheid van privacy. Een strak regime met een dagprogramma, er wordt bepaald wanneer jij eet, slaapt, sport en werkt. Kortom je bent alle controle verloren en je hebt geen zeggenschap meer over wat jij met je tijd doet. En daar zit een beetje het probleem. Je wordt al gestraft omdat je je vrijheid word afgenomen maar dan word je daarbinnen nog meer gestraft. Straf binnen de straf.

Wij maken nu onder leiding van Floris van Delft de voorstelling STRAF! in de gevangenis Wolvenplein in Utrecht. Met ex-gedetineerden en bewakers, kortom mensen die wel weten hoe het werkt daarbinnen. En dan kom ik aan, met mijn HALT verhaal. Blanke jongen geboren in een veel te saaie veilige buurt die wél kansen heeft gekregen in zijn leven. Maar daar sta ik dan, tussen mensen die jaren in zo’n kamertje van acht vierkante meter hebben gezeten – met z’n tweeën overigens.

We delen verhalen, ervaringen, zowel hilarisch als hartverscheurend. Iedereen heeft zo zijn lesje geleerd. De één bewandelt nu het juiste pad, de ander weet nu hoe je het best een blok hasj mee kan smokkelen tijdens het bezoekuur, wat overigens waardevolle informatie is. De meeste gevangenen komen terug in de samenleving en 70 procent daarvan is binnen no-time weer terug in de bak. Sommige komen eruit en draaien weer ‘gewoon‘ mee in onze maatschappij. Waarvan sommige dan zelfs in een theatervoorstelling staan. Waar ik alleen maar mijn diepste respect voor  kan hebben. Waardoor ik ongelooflijk trots ben op dit project en de mensen die er aan mee werken.

2017
2016
2015